Eelco den Boer-García fietste een paar maanden op een Swapfiets. Loont het? En wat lever je daarvoor in aan comfort, keuzevrijheid en bereik? Hangt van je situatie af. Eelco heeft zijn abonnement in elk geval weer opgezegd.
Ze zijn niet meer uit het straatbeeld weg te denken, de blauwe voorbanden van Swapfiets. Een abonnement op de fiets. Voordelig of een slecht voorbeeld van de gemakseconomie?
Omdat het nieuwe kantoor van de Fietsersbond wat verder van het station vandaan is dan ons vorige pand, probeerde ik een paar maanden een Swapfiets uit, de simpelste versie Original voor 19,90 euro per maand (studenten krijgen 3 euro korting per maand). Er is ook een stadsfiets met versnellingen (Deluxe 7: 23,90 euro per maand) en elektrische varianten met en zonder versnellingen (Power 1 en Power 7: 59,90 euro en 74,90 euro per maand respectievelijk).
Eigen fiets handiger?
De tien minuten tijdwinst wogen voor mij niet op tegen de kosten. Maar dat had vooral te maken met het stallen op het station, omdat ik slechts twee dagen per week op kantoor ben en dus niet profiteer van het 24 uur gratis stallen; dat laatste overigens met dank aan de Fietsersbond. Met een eigen stadsfiets zou dat niet anders zijn natuurlijk, dus de stallingskosten laten we verder buiten beschouwing.
De hamvraag is of je niet beter eenmalig kunt investeren in een eigen fiets dan elke maand een vast bedrag te moeten betalen. Een vraag die niet makkelijk te beantwoorden is, omdat het van veel variabelen afhankelijk is. Hoe vaak fiets je? Hoe ga je ermee om? Woon je in een gebied waar veel fietsen worden gestolen?
Wat levert het je op?
Overzichtelijke kosten
- Je weet precies waar je aan toe bent. Al kan het maandbedrag natuurlijk iets worden verhoogd, maar daar krijg je tijdig melding van en geeft je de kans om het abonnement op te zeggen. Je hoeft geen rekening te houden met onderhoudskosten, want reparaties (mits normale slijtage) zijn inbegrepen. Maar tenzij je echt een pechvogel bent, hoef je normaal gesproken ook niet vaak naar de fietsenmaker, zeker niet met een nieuwe fiets.
Zekerheid
- Als je kiest voor Swapfiets weet je dus zeker dat je altijd een werkende fiets tot je beschikking hebt. Is je band lek of is er iets stuk, kun je bij de winkel langs om het te laten herstellen. Ook onderweg kun je pechhulp krijgen, mits je binnen het servicegebied bent. Duurt de reparatie meer dan tien minuten, kun je de fiets omwisselen voor een ander exemplaar. Vandaar de naam. Bij grote schade die je zelf hebt veroorzaakt, worden overigens wel kosten in rekening gebracht.
- Is je fiets gestolen? Ook dan kun je een nieuwe ophalen. Er geldt dan wel een toeslag voor een vermiste fiets: 60 euro voor stadsfietsen en 220 euro voor e-bikes. Mits je kunt aantonen dat je hem goed op slot had gezet. Dat wil zeggen dat je de fietssleutel (en in het geval van een elektrische fiets ook de batterij) moet kunnen tonen. Heb je deze niet meer? Dan betaal je het volle pond: 250 euro voor de Original en 725 euro voor de Power 1. Met volledige diefstaldekking (3,90 euro per maand extra voor stadsfietsen en 9,90 euro voor e-bikes) worden die kosten gehalveerd. De accu wordt sowieso niet vergoed, want die hoor je niet op de fiets te laten zitten.
Een goed gevoel
- In een eigen, dus niet bepaald onafhankelijk onderzoek van Swapfiets onder bijna 5.000 gebruikers geeft 41% aan zich beter in vorm te voelen, 30% minder stress te ervaren en 39% een beter welzijn. Maar dit is in vergelijking met hun situatie ervoor, toen de meesten nog niet fietsten en nog auto reden bijvoorbeeld. De aanschaf van een eigen fiets had wellicht dezelfde effecten gehad. Met een Swapfiets draag je wel bij aan circulaire economie. Ingeleverde fietsen gaan naar nieuwe klanten en onderdelen van afgedankte fietsen worden zoveel mogelijk hergebruikt. Zo worden versleten banden verwerkt tot ondergrond voor speeltuinen. Minder verspilling en weesfietsen dus.
Wat lever je ervoor in?
Keuzevrijheid
- De Swapfiets is een standaardmodel, waar verder weinig aan te personaliseren valt. Hooguit of je wel of geen mandje erop wilt (3 euro per maand extra). Dat is overigens wel aan te raden, want je hebt geen bagagedrager achter en op het rekje voor past weinig. Je bent natuurlijk vrij om je Swapfiets te versieren, bijvoorbeeld om hem makkelijker terug te vinden in een drukke stalling, maar bij een wissel moet je dat dus opnieuw doen.
Comfort
- Het is fijn dat de Swapfiets robuust is, maar minder fijn dat hij daardoor ook wat stug stuurt. Je zit ook vrij rechtop – lekker overzichtelijk in de stad, maar daarbuiten vang je veel wind. Tempo maken zit er niet echt in. Ook de banden kunnen tegen een stootje, maar dat is niet direct bevorderlijk voor de wegligging. Tijdens het testen moest ik een enkele keer als een MotoGP-coureur mijn been uitsteken om te voorkomen dat ik in een snelle bocht onderuit gleed.
Bereik en verlichting
- Het is echt een stadsfiets. De Swapfiets Original is niet zo geschikt voor langere tochten. En zeker niet door donkere gebieden. De lampjes (Reelight, automatisch) zijn voldoende om jezelf zichtbaar te maken, maar helpen weinig om het fietspad voor je te verlichten. Moet je vaker wat verder weg en ook buiten de stad, kies dan voor de Deluxe met zeven versnellingen en naafaangedreven led-verlichting (wel goed afstellen!).
Waar ligt het kantelpunt?
Dat is vooral afhankelijk van hoelang en hoe vaak je de fiets nodig denkt te hebben. Fiets je maar één keer per week en woon je in de buurt van een station? Dan is een OV-fiets (4,80 euro per 24 uur) wellicht net zo handig.
De Swapfiets is vooral voordelig voor een kortere periode (al rekenen ze wel inschrijfkosten voor een maandelijks opzegbaar flexibel abonnement, anders moet je je voor zeker zes maanden vastleggen). Je kunt hem zo ophalen en weer inleveren, dus geen gedoe met het aanbod vergelijken en onderhandelingen op Marktplaats.
Ga je je hele studietijd ermee doen, gemiddeld vier jaar (maar het kan ook zomaar een jaartje langer worden), dan kun je een heel behoorlijke fiets kopen voor het totaalbedrag dat je aan een Swapfiets kwijt zou zijn. Zelfs met een goed slot en/of goede verzekering erbij (want diefstal is dan natuurlijk wel een reëel risico). De maandpremie is vergelijkbaar met de volledige diefstaldekking van Swapfiets.
Conclusie
Met een Swapfiets betaal je dus vooral voor gemak. Je hoeft je niet druk te maken om onderhoud en reparaties, want je kunt (bijna) altijd rekenen op assistentie. Wil je echt besparen? Investeer in een goede tweedehands fiets (én een goed slot) en ga daar netjes mee om. Dat hoeft niet veel inspanning te kosten.
