Fatbike, fatbike en fatbike

Op donderdag 5 september 2025 vond het debat over verkeersveiligheid plaats in de Tweede Kamer. De aandacht in het debat ging vooral uit naar de overlast van fatbikes en het voorstel van minister Tieman (BBB) voor een helmplicht tot 18 jaar. Wim Bot, beleidsadviseur van de Fietsersbond, volgde het debat: ‘Het was een debat over de veiligheid voor fietsers waarin het woord auto niet voorkwam.’

Ambitie ondergesneeuwd

De totale aanpak van de verkeersveiligheid en de ambitie om het aantal verkeersslachtoffers fors te verlagen, kwam slechts zijdelings aan bod. Die ambitie is vastgelegd in het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030: een halvering van het aantal verkeersdoden en ernstig verkeersgewonden in 2030, met als uiteindelijke doel nul slachtoffers (Vision Zero). Habtuma de Hoop (GroenLinks-PvdA) wees op de ambitie van nul slachtoffers. Hij pleitte voor de invoering van 30 km/u als norm binnen de bebouwde kom en voor betere fietsinfrastructuur. Chris Stoffer (SGP) wees erop dat de doelstelling om het aantal slachtoffers te halveren overeind moet blijven en riep de minister op om daar ook geld voor vrij te maken.

Volgens minister Tieman (BBB) blijven de ambities onverminderd hoog, maar de financiële invulling laat hij over aan een volgend kabinet.

Helmplicht tot 18 jaar

Het voorstel van de minister om een helmplicht voor alle e-bikers tot 18 jaar in te voeren leidde tot gemengde reacties. Veel Kamerleden vonden het jammer dat er geen specifieke maatregelen voor alleen fatbikes mogelijk zijn. De Kamer blijft aandringen op het aanpakken van illegale en opgevoerde fatbikes.

BBB en SGP (mede namens het CDA) spraken hun steun uit voor het voorstel van de minister over de helmplicht. De PVV is tegen. De fracties van VVD, GroenLinks-PvdA en NSC stelden veel vragen. Waarom precies tot 18 jaar? Waarom niet juist de groep 12- tot 14-jarigen, of ouderen? Ondanks de kritische reactie van ANWB, BOVAG, Fietsersbond en Rai Vereniging bleef de minister bij zijn standpunt. Volgens hem zijn er juist veel positieve reacties op zijn plan. De minister gaat verder met het uitwerken van het voorstel. Hij zegde toe dat zowel de Algemene Maatregel van Bestuur als het advies van de Raad van State naar de Kamer worden gestuurd. Invoering is voorzien voor op zijn vroegst de eerste helft van 2027.

E-step en ontbrekende regels

Opvallend was ook de discussie over de relatie met het al jaren uitgestelde LEV-kader (Light Electric Vehicles), waarin regels moeten komen voor voertuigen zoals e-steps. Een helmplicht voor jonge e-bikers kan er immers toe leiden dat zij overstappen naar de e-step – waarvoor nu geen helmplicht geldt.

Olger van Dijk (NSC) en Habtuma de Hoop (GroenLinks-PvdA) waren kritisch over de toelating van e-steps en de gevolgen voor de veiligheid op het fietspad. Ze stelden voor om voorlopig geen nieuwe e-steps of andere LEV’s toe te laten totdat de officiële regels (het LEV-kader) eindelijk duidelijk zijn. De minister wilde daar niet aan, waarop beide fracties aankondigden met een motie te komen tijdens een tweeminutendebat in de komende weken.

Veel aandacht voor fatbikes, weinig voor echte oplossingen

Wat bleef hangen na dit laatste debat in de huidige samenstelling? Een onevenredige focus op fatbikes en hun overlast. Nauwelijks aandacht voor de effectieve maatregelen die werkelijk bijdragen aan meer fietsveiligheid en het terugdringen van het aantal slachtoffers. Het was een debat over de veiligheid voor fietsers waarin het woord auto niet voorkwam.